Rosnowo to miejscowość w województwie zachodniopomorskim, położona na równinie Białogardzkiej, 20 kilometrów na południowy-wschód od Koszalina. Położenie geograficzne: N 54°05' E 16°18' - między Jeziorem Rosnowskim a Hajką. W latach 80-90 cieszyła się popularnością nie mniejszą jak Mielno czy Unieście ;))

Rosnowo położone jest praktycznie w środku lasów, bogatych w jagody, grzyby i zwierzęta. Jezioro jest pełne wszelakich ryb, dlatego jest bardzo popularne od wielu lat wśród wędkarzy z kraju i zagranicy. Jest świetnym miejscem wypadowym na biwak dla całej rodziny. Jest tutaj sporo miejsca, żeby ustawić namiot czy przyczepę camping'ową - nawet przy samym jeziorze. Do dyspozycji turystów, są również ośrodki wypoczynkowe, gospodarstwa agroturystyczne i pokoje gościnne. Mnogość sklepów zapewni wypoczywającym spokój wypoczynku, bez potrzeby poszukiwań żywności czy napojów.

Do Rosnowa dojazd jest wyśmienity zarówno od strony Poznania jak i Koszalina. W Koszalinie pod dworcem PKP (aktualnie w budowie), znajdziecie regularnie kursujące do Rosnowa busy. Zobacz zdjęcia z Rosnowa i okolic w naszych galeriach. Zapraszamy!!!

********************************************************************

Historyczne zapiski o Rosnowie

Początki wsi Rosnowo sięgają średniowiecza. Pierwsze wzmianki pisemne o osadzie "Rossnow", to informacje z 1533r. Natomiast historyczne informacje pokazują istnienie wioski już w XIV wieku w manowskich dobrach ziemskich. Rossnow było miejscowością zamieszkałą głównie przez rybaków jeziorowych i stawowych oraz chłopów rolnych. Od połowy XIV wieku stanowiło lenno rodu von Glasenapp związane z Manowem, którego właściciele bardzo często się jednak zmieniali.

W dawnej starszej linii rodu Glasenapp (przed połową XIV wieku) tereny Rosnowa (Rossnow) należały do głównej linii rodu, osiadłej w "i okolicy Kołobrzegu (Colberg), na dobrach Manow (Manowa), Mocker (Mokre), Wissbuhr (Wyszebórz) etc., położonych koło Cöslin (Koszalin), oraz w górnym biegu Persante (Parsęty)". W późniejszym okresie (połowa XVI wieku) Rosnowo znalazło się w posiadaniu nowszej linii Manowskiej (die neuere Manowsche Linie), która wyodrębniła się około 1550 roku. Do dóbr tej linii oprócz Rosnowa należały również: Manow, Bonin, Gerbin, Grünhof, Nesekow, Seidel, Viverow, Wissbuhr, Zewelin, Zettun, Zirchow, Zowen oraz inne miejscowości.

Pierwsze wzmianki o moście na Radwi przy wjeździe do Rosnowa pochodzą z XVI wieku. Ciekawostką jest, że mimo sporej odległości między Rosnowem a Koszalinem, rodzina von Glasenapp z Manow była zobowiązana do utrzymywania mostu w należytym stanie w Rossnow na własny koszt. Miasto (Cöslin/Koszalin) zobowiązane było tylko do dostarczania robotnikom pracującym przy moście piwa i jedzenia. W czasach średniowiecza, odległość np. pomiędzy Koszalinem a Manowem określana była tylko na 1 MILĘ. Jedna mila to była odległość, jaką można było pokonać wtedy wozem konnym w ciągu 1-2 godzin.

Po śmierci ówczesnego właściciela majątku Jürgena (Georga) von Glasenapp w 1556 roku, który został zabity przez chłopów z Rosnowa, określanych wtedy jako "rabiat" (gwałtownych, agresywnych), nie pozostawiając potomków - dobra w tym Rossnow, Seidel, Zettun zostały przejęte przez biskupstwo kamieńskie.

Biskupstwo uważało te dobra za opuszczone i podjęło próbę ich konfiskaty, mimo że były one alodialną (dziedziczną, wolną) własnością całej rodziny von Glasenapp. Ówczesne chłopstwo poddane prawom feudalnym buntowało się, czego wyrazem była np. śmierć Jürgena, ale również poprzez skargi składane do biskupstwa w postaci księcia Bogusława, któremu opisywano, że "muszą swoje drewno na opał w zimie "wyrywać" z bagien, niszcząc przy tym swoje zaprzęgi, oraz że muszą służyć również ościennym folwarkom w ramach umowy z ich Panem".

W 1628 roku w rejestrach podatkowych (Hufenmatrikel) odnotowano, że Georg von Glasenapp, posiadał siedzibę rycerską (Rittersitz) w Wyszewie i Rosnowie (był to okres procesu sądowego dotyczącego tych dóbr) co świadczy że rodzina władała dalej tymi dobrami. Jednak dopiero w 1636 roku, po trwającym przez dziesięciolecia procesie z biskupstwem kamieńskim, ziemie te powróciły oficjalnie do rąk rodu von Glasenapp (do gałęzi wywodzącej się od Henniga von Glasenapp).

Od 22.07.1724r. po podziale majątków pomiędzy 2 braci, Georg Casparow von Glasenapp został właścicielem Zacisza i Rosnowa, a od 21.10.1748r. całość majątków posiadał Peter von Glasenapp. Pod koniec XVIII wieku Rosnowo należało do syna Peter'a: Otto Casimir von Glasenapp.

Po jego śmierci lenno Rosnowo od 28.04.1780r. przeszło w ręce jego żony Margarethy Clary Wilhelminy von Glasenapp, której syn Paul Friedrich August von Glasenapp kupił 25 września 1780 roku m.in. Rosnowo za 11 070 talarów. Na mocy umowy z 10.04.1801r. i aneksu z 27.07.1801r. Rosnowo wraz z innymi dobrami zostało sprzedane Joachimowi Casparowi von Glasenapp za 124 000 talarów. Ten skolei po dwóch dniach sprzedał wszystkie majątki żonie Augusta Ferdynanda von Glasenapp - Henriettcie Sabinie von Wedel za 125 000 talarów.

Henrietta cztery lata później dokładnie 25.05.1806r. odsprzedała swoje majątki, w tym oczywiście Rosnowo - Paul'owi Friedrich August von Glasenapp. Jego córka skolei, Luis'a Leopoldina Wilhelmina po śmierci ojca sprzedała wszystkie majątki 23 lipca 1837 roku landratowi Carlowi Aleranderowi Wilhelmowi von Wartensleben za cenę 166 000 talarów, który w krótkim czasie zmeliorował te tereny.

Od 15.05.1845r. właścicielem majątku Rosnowo z Zaciszem został George Holz, który odkupił je od Carla Alerandra Wilhelma za cenę 225 000 talarów. W roku 1892 w miejscowości znajdowały się gorzelnia parowa, młyn żarnowy oraz młyn wodny. W tym okresie właścicielem majątku był Anton Forst von Hohenzollern, który kupił te ziemie w roku 1870. Na początku XX wieku Rosnowo odziedziczył jego syn Wilhelm von Hohenzollern, który był właścicielem aż do wybuchu II Wojny Światowej.

********************************************************************

W XVIII w., poza folwarkiem w samej wsi do Rosnowa należał także szlachecki folwark Zacisze. Obok zabudowań folwarcznych, we wsi zamieszkałej przez 17 kmieci i bakałarza znajdował się młyn wodny, karczma, kuźnia i 20 "dymów". Mieszkańcy należeli do kościoła parafialnego w Wyszewie. W XIX w. wieś powiększyła się, powstała szkoła; łącznie we wsi było 79 gospodarstw.

Jak w każdej większej wsi w tym okresie, ważnym miejscem "towarzysko-kulturalnym" była właśnie wspomniana karczma. Karczma w Rosnowie pod koniec XVIII wieku prowadzona była przez niejakiego Joachim'a Dumke. On to właśnie w dniu 21 maja 1802 roku skarżył się, iż "Paul von Glasenapp wyrzucił go z jego karczmy w Rossnow, obsadzając tam innego karczmarza nazwiskiem Badtke, który był byłym żołnierzem z Gdańska. Joachim przekazał, że on teraz mieszka z zoną i pięciorgiem w stodole, chociaż przydzielono mu izbę w Manowie. Skarżył się, że nie ma przez to z czego żyć i prosi o zwrot karczmy albo o wystawienie świadectwa zwolnienia, które da mu możliwość zatrudnienia gdzie indziej".

Na koniec XIX wieku na Pomorzu nasiliła się emigracja, w tym również z Rosnowa. Sporo osób wypływało w latach 1868-1911 z portu Hamburg m.in. do Brazylii i Stanów Zjednoczonych oraz Anglii. Były to zarówno całe rodziny jak i pojedyncze osoby: starzy i młodzi.

W 1892r. była już gorzelnia parowa, młyn żarnowy oraz młyn wodny. Przed II wojną światową Rosnowo było połączone szosą brukowaną z Koszalinem, która wiodła za krzyżem w prawo oraz linią wąskotorową, której stacja znajdowała się w okolicy "stopu". W 1920r. rozpoczęto budowę elektrowni wodnej. Była i jest szczytowa: włącza się w godzinach szczytu poboru energii. Ma charakter ekologiczny. W 1939 roku Rosnowo liczyło 393 mieszkańców.

Przed wojną spiętrzono koryto Radwi tworząc sztuczne jezioro o dnie bardzo urozmaiconym i głębokości do 8 m. Powstałe zatoki są wypłycone, lekko porośnięte roślinnością wodną. Brzegi są dostępne na prawie całej długości zbiornika. W wodach jeziora dużo drobnicy białej ryby (płoć, leszcz), karp, drapieżniki (szczupak, okoń, sum, węgorz, górne odcinki- pstrąg potokowy).

W marcu 1940r. wały zapory zostały przerwane; powódź była tak rozległa, że dotarła aż do Białogardu. Po 1940r. Niemcy rękoma jeńców wojennych odbudowali kanał i śluzę; tama stanowi tzw. opust jałowy i gdy istnieje zagrożenie, spuszcza się nim wodę. Podczas II wojny światowej Armia Radziecka i Wojsko Polskie wyzwoliło Pomorze Zachodnie, w tym również Rosnowo (marzec 1945r.). Trudno mówić o jakiejkolwiek działalności gospodarczej w tym czasie. Niemcy wracali do swoich siedzib, opuszczanych w panice przed zbliżającą się Armią Czerwoną Wielu Polaków, przebywających w Niemczech na "robotach", ciągnęło na wschód. Liczna grupa osiedliła się w Koszalinie i Rosnowie, inni wędrowali dalej na wschód. W Rosnowie zaczęli gospodarować jako pierwsi: Aleksander Adamowicz, Władysław Biedulek, Br. Ilkiewicz, J. Szabanowicz, A. Frankiewicz i A. Kłusek - byli jeńcy wojenni oraz ludzie z województw lubelskiego oraz poznańskiego. W latach 1945-1947 przybywali również repatrianci, którzy zajmowali gospodarstwa, lecz po pewnym czasie opuszczali je ruszając do miasta - szukając pracy w przemyśle.

W roku 1947 przybyło kilkanaście rodzin z województwa rzeszowskiego; m.in. Jarosław Machnik, Fenia Sulipko, Maria Tarnowska, Włodzimierz Surówka, Roman Łyska, Jerzy Kimak, Anna Kimak, Tomasz Procanin, Włodzimierz Kucab i Maria Maślak. Ci wysiedleńcy objęli gospodarstwa i zadomowili się tu na stałe. Wraz z rozwojem życia gospodarczego rozwija się życie społeczne; odbudowano zniszczoną podczas wojny linię kolei wąskotorowej Koszalin - Bobolice, uruchomiono szkołę, uruchomiono elektrownię i gorzelnię, powstała składnica drzewa i żwirownia. Rozwija się gospodarka rolna, wzrastają plony; z 6-7 q z ha (4 podst. zbóż) do 14,2 q z ha w roku 1962, ziemniaków z 65 q z ha w roku 1945 do 165q z ha w 1962r.

Zaraz po II wojnie światowej nazwa miejscowości została spolszczona z języka niemieckiego i w dokumentach urzędowych istniała jako Rosnów. Dopiero w końcu lat 50-tych XX wieku zdecydowano, że będzie to Rosnowo.

Na początku lat 50-tych zakładów przemysłowych we wsi nie było; gorzelnia zostaje zlikwidowana. Mieszkańcy wsi latem i jesienią zbierają runo leśne. Do rangi większych miejscowości w Gromadzkiej Radzie Manowo urasta Rosnowo od 1952r., kiedy powstaje tu Jednostka Wojskowa nr 5069. W pobliżu zbudowano lotnisko wojskowe, w Rosnowie - kolonię rodzin wojskowych. W roku 1956 uruchomiono w Rosnowie przedszkole. Od roku 1960 działa koło wędkarskie PZW. W 1962 roku powstaje nowa Szkoła Podstawowa. Uroczyste otwarcie miało miejscie 30 września 1962r. Poza tym w Rosnowie czynny jest klub garnizonowy, sklepy WPH, kino, boisko sportowe, biblioteka oraz kawiarnia. W 1973r. założono Wojskowe Koło Łowieckie Orzeł. W latach 1973-1974 sporą sensacją było odkrycie podczas prac drogowych w Rosnowie tzw. grobów ciałopalnych na pochodzącym z lat 400 -125 p.n.e. cmentarzysku ludności pomorskiej. W 1965r. zbudowano lotnisko cywilne a w 1975r. szosę łączącą Rosnowo z trasą Koszalin - Bobolice.

W kolejnych latach powstają nowe bloki i sklepy. Działają m.in. rosnowski klub piłkarski ROSSA i modelarnia. Po drugiej stronie jeziora, oraz za tamą zakłady produkcyjne stawiają "ośrodki" wypoczynkowe. Rosnowo staje się popularną miejscowością, do której zjeżdżają turyści z kraju i zagranicy. Kwitnie życie kulturalne i towarzyskie za sprawą licznych imprez i festynów. Część mieszkańców się wyprowadza, ale w to miejsce przybywają inni. Rosnowo kwitnie, aż do 2002 roku. Wtedy zostaje zlikwidowana jednostka wojskowa. Żołnierze zawodowi wyjeżdżają do innych jednostek, a z nimi ich rodziny. Pozostają emeryci, renciści i Ci którzy znaleźli pracę (lub nie) w okolicznych miejscowościach. W kolejnych latach mieszkania kupują nowi mieszkańcy. Czynione są remonty budynków użyteczności publicznej, remontowane drogi i chodniki. Powstają nowe sklepy. Do Rosnowa znowu dojeżdża odrestaurowana kolejka wąskotorowa. Miejscowość żyje swoim życiem dzięki społecznikom, władzom gminnym i mieszkańcom.

Rosnowo zaprasza przez cały rok i wita tym co ma najcenniejsze: świeżym powietrzem, lasami i wspaniałym jeziorem.

źródło:
manowo.pl; parafiamanowo.pl; Narodowy Instytut Dziedzictwa; Beiträge zu der Geschichte des alt - hinterpommerschen Geschlechts der Erb- , Burg- und Schlossgesessenen von Glasenapp, Nachrichten - Eugen von Glasenapp 1884/88

Opracowali:
Teresa Kozłowska, Hildegarda Blacha, Dorota Woźniakiewicz, Robert Urbański