JW 5069, 26. oraz 9. pułk lotnictwa myśliwskiego


znak 9 PLM funkcjonujący do roku 1995 - przerysowany przez Roberta UrbańskiegoJednostka wojskowa oraz lotnisko w Zegrzu Pomorskim były nierozerwalnie związane z Rosnowem. To właśnie dla cywili i żołnierzy zawodowych pracujących w jednostce zbudowano osiedle mieszkaniowe w Rosnowie. Dzięki temu mogli stacjonować i pracować w niedalekiej odległości od swoich rodzin. Oto krótka historia powstania i funkcjonowania jednostki.

Minister Obrony Narodowej Marszałek Polski Konstanty Rokossowski rozkazem z dnia 23 marca 1952r. polecił sformować 26. plm. Dowódca DLM rozkazem organizacyjnym ogłosił sformowanie pułku w Malborku. Pierwszym dowódcą został mjr Iwan Gołubicki, a do chwili jego przybycia za sprawy organizacji odpowiedzialny był por. Sobańko.

Codziennie do pułku przybywali piloci, technicy, mechanicy i specjaliści innych służb. 29.04.1952r. z OSL nr 4 (Dęblin), nr 5 (Radom) przybyło 9 pilotów, a 16.05.1952r. z TOSWL - 14 chorążych. Pierwszymi samolotami w pułku były JAK-23, które dostarczono w ilości 12 sztuk w dniu 24.05.1952r. Pierwszy lot szkoleniowy odbył się 02.06.1952r.

25.09.1953r. dowództwo wyjeżdża do Zegrza Pomorskiego odebrać od budowniczych trzy bloki mieszkalne dla kadry, baraki koszarowe i płytę lotniska. Pięć dni później pułk rozpoczyna przebazowanie z Malborka do Zegrza Pomorskiego, które kończy się 10.10.1953r. W ostatnim dniu miesiąca jednostka otrzymuje 13 samolotów MiG-15. Całkowite przezbrojenie na te samoloty nastąpi do lata 1954r.

Sierpień 1954r. - przebazowanie jednostki do Sochaczewa w związku z mającą się odbyć defiladą powietrzną nad Warszawą.

Znaczącym wydarzeniem w 1954r. było połączenie Wojsk Lotniczych z Wojskami Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju (WLiOPL OK). Z chwilą wstąpienia Polski do Układu Warszawskiego w 1955r. 3 Korpus Lotnictwa Myśliwskiego przeformowano na 3 Korpus Lotnictwa Mieszanego.

Pewną ciekawostką jest jak podaje odtajniony raport CIA z 19 października 1956 roku, że w 26. plm w Zegrzu Pomorskim było ok. 120-tu oficerów wliczając w tą liczbę pilotów i techników oraz inny personel w liczbie ok. 140-tu osób. Raport podaje dwa numery jednostek z tego czasu JW 3895 jako Batalion Obsługi Lotniska i JW 1385 jako Dywizjon Obsługi Lotniska. Podano również ilości sprzętu:

- 15 szt. MiG-15,
- 12 szt. MiG-15 Bis,
- 13 szt. nowej wersji MiG-15 czyli LiM-2,
- 4 szt. Jak-11,
- 1 szt. PO-2,
- 4 szt. UT-MiG-15.

W 1957r. nastąpiła istotna reorganizacja w systemie OPL OK polegająca przede wszystkim na zmianie systemu dowodzenia podległymi wojskami oraz integracji sił przeznaczonych do obrony powietrznej terytorium kraju. Utworzono trzy KOP (1, 2, 3). Tym samym uległy rozwiązaniu cztery dywizje lotnicze. 26 plm podporządkowano 2 KOP. Dowódcą pułku został mjr pilot Janusz Żywno, zastępcą do spraw politycznych kpt. Albin Sidor a szefem sztabu mjr Henryk Gączowski.

W dniach 19-30 maja 1958r. w CSL Modlin zostało przeszkolonych na samolotach Mig-17p i Mig-19p, 8-miu pilotów z 26 plm.

W 1959r. nastąpiła kolejna reorganizacja pułku. Na podstawie rozkazu Dowódcy Wojsk Lotniczych z dnia 14.08.1959r. powołano do życia Dywizjon Techniczny, któremu podporządkowano 3 eskadry lotnictwa myśliwskiego, dział obsługi technicznej, służbę inżynieryjno - eksploatacyjną (SIE). W tym czasie pułk posiadał na wyposażeniu 10 - Lim-5; 17 Lim-2; 4 UTI MiG-15; 4 UTI Lim-1; 4 Jak-11. W tym samym roku do pułków lm wprowadzono MiG-19 przekraczające prędkość dźwięku.

06.03.1960r. w rocznicę wyzwolenia Białogardu, wręczono jednostce sztandar ufundowany przez społeczeństwo tego miasta. Sztandar wręczał gen. bryg. M. Jakubik na ręce dowódcy pułku mjr pil. Janusza Żywno. Po wręczeniu sztandaru odbyła się defilada wojskowa połączona z przelotem dwóch trójek samolotów odrzutowych i tłokowych.

Rok 1962 przyniósł kolejne zmiany organizacyjne. Rozwiązano WLiOPL, a na jego bazie utworzono Inspektorat Lotnictwa, Lotnictwo Operacyjne, WOPK - jako oddzielne rodzaje wojsk.

W marcu 1963 roku 26 plm odebrał ruchomy SD (stanowisko dowodzenia) zamontowany na podwoziu STAR-66.

Na początku lat sześćdziesiątych lotnictwo myśliwskie otrzymało naddźwiękowe samoloty MiG-21, co zdecydowanie zwiększyło jego możliwości bojowe. Pierwszą grupę pilotów 26 plm do przeszkolenia na te samoloty, wytypowano latem 1963r.

24.01.1964r. obowiązki dowódcy pułku zdał mjr pil. Zdzisław STRELAU, a objął: mjr pil. Stanisław STALICKI. W sierpniu 1964r. MiGi-21 pojawiły się nad Rosnowem.

16.11.1966r. obowiązki dowódcy 26 plm zdał mjr pil. Stanisław STALICKI, a obowiązki objął mjr pil. Czesław BIL.

Dnia 03.10.1968r. por. Wiesław GŁUSZCZENKO na samolocie Lim-5p z 26 plm przechwycił samolot rozpoznawczy z RFN typu ATLANTIC, który obserwował ćwiczące okręty Marynarki Wojennej. We wrześniu 1968r. po raz pierwszy odbyło się strzelanie rakietowe.

Na początku 1968r. połączono Lotnictwo Operacyjne z Inspektoratem Lotnictwa tworząc DWLot. z siedzibą w Poznaniu.

W 1969r. ukształtowała się nowa struktura lotnictwa. Istotną zmianą na szczeblu pułków było utworzenie w końcu lat siedemdziesiątych batalionów łączności i ubezpieczenia lotów na bazie ddl. W skład pułków lotniczych włączono też bataliony zaopatrzenia.

W dniach 12-18.07.1971 roku odbywały się I Zawody Lotnictwa Myśliwskiego WOPK. III miejsce Wicemistrza Walki Zespołowej zdobyli piloci 26 plm, a II miejsce Wicemistrza Walki Indywidualnej kpt. pil. Mieczysław SOSNOWSKI z 26 plm.

21 lipca 1971 obowiązki dowódcy 26 plm zdał płk dypl. pil. Czesław BIL, a obowiązki objął płk dypl. pil. Władysław PASIEWICZ.

Dnia 14.02.1972 Dowódca Wojsk OPK wyróżnił 26 plm złotym medalem Za zasługi dla Wojsk OPK.

W czasie II Zawodów Lotnictwa Myśliwskiego WOPK w dniach 12-17.06.1972, tytuł honorowy i odznakę Mistrza Walki Indywidualnej zdobył pilot 26 plm kpt. pil. Bogdan SOKOŁOWSKI.

III Zawody o tytuł Mistrza Walki w dniach 13-16.08.1973 roku w konkurencji zespołowej zdobył zespół 26 plm OPK z dowódcą kpt. pil. Jackiem TUTEJA. W konkurencji indywidualnej II miejsce zajął kpt. pil. Bolesław SOBANIA.

Mistrzem Walki Indywidualnej LM Wojsk OPK na 1974 r. w październiku zdobył kpt. pil. Jacek TYTEJA z 26 plm.

Dnia 5 października 1974 roku mjr dypl. pil. Edward PRYCZEK dowódca eskadry lotniczej 26 plm, otrzymał złotą odznakę Wzorowy Dowódca.

W lutym 1975 roku w czasie ćwiczeń wojskowych ZIMA-75, Dowódca Wojsk OPK wyróżnił wpisem do Księgi Zasłużonych dla WOPK: ppłk Ryszarda SKIBĘ i mjr pil. Bolesława SOBANIĘ z 26 plm.

14.05.1975 roku kpt. pil. Michał SIDORUK na samolocie MiG-21 MF wykonując lot szkoleniowy na przechwycenie celu w ramach ćwiczeni z wojskami korpusu, stwierdził wysoką temperaturę silnika i nieprawidłowe działanie instalacji paliwowej. W wyniku czego nastąpił wybuch i pożar samolotu po 12 minutach lotu. Pilot szczęśliwie katapultował się. Samolot rozbił się nie wyrządzając większych szkód.

W dniach 02-13.09.1975 wicemistrzem Walki Indywidualnej LM Wojsk OPK został kpt. pil. Piotr HALK z 26 plm.

20 listopada 1976 roku obowiązki dowódcy zdał płk dypl. pil. Henryk SYGNOWSKI, a obowiązki objął ppłk dypl. pil. Bogusław WASILEWSKI.

II miejsce i tytuł Indywidualnego wicemistrza Walki Powietrznej WOPK w październiku 1979 roku zdobył kpt. pil. Zbigniew WOJTAN.

W kwietniu i maju 1980 roku obchodzono Dni Kultury, Oświaty, Książki i Prasy. Mjr. Edward POPIOŁEK został wyróżniony przez Dowódcę Wojsk OPK,jako zasłużony pracownik kultury w Garnizonowym Klubie Oficerskim w Rosnowie.

W roku 1981 do jednostki trafiło 26 MiG-ów 21 bis. 9 października 1981 roku awans na stopień pułkownika otrzymał ppłk dypl. pil. Bogusław WASILEWSKI.

W grudniu 1981 roku "Za osiągnięcie najlepszych rezultatów w szkoleniu i utrzymaniu wysokiego poziomu gotowości bojowej" został wyróżniony przez Dowódcę 2 Korpusu Obrony Powietrznej Kraju, dowódca 2 eskadry lotniczej ppłk pil. Zbigniew SACHADYN.

W maju 1982 roku w czasie obchodów XXXVI rocznicy Dni Kultury, Oświaty i Książki, w Przeglądzie Amatorskiej Twórczości Artystycznej zespół STATECZNIK z 26 plm zajął III miejsce.

30 czerwca 1983 roku, obowiązki dowódcy pułku zdał płk dypl. pil. Bogusław WASILEWSKI, obowiązki objął ppłk dypl. pil. Kazimierz MAŁECKI.

W listopadzie 1983 roku w konkursie o tytuł Mistrza Techniki Remontowej WOPK, IX miejsce z dowódcą kpt. Wacławem OSTROWSKIM zajęła eskadra techniczna 26 plm. W tym samym roku Dowódca Wojsk OPK wyróżnił dyplomem uznania: 2 eskadrę z dowódcą ppłk pil. Zbigniewem SACHADYNEM, za wysokie wyniki w szkoleniu pilotów promocji 1982r. oraz nadaniem tytułu Przodująca eskadra. Tytuł Przodujący pododdział specjalistyczny otrzymała eskadra techniczna 26 plm OPK z dowódcą mjr mgr inż. Wacławem OSTROWSKIM.

Styczeń 1984 - finał konkursu o Stalowy Wawrzyn. Konkurs personelu inżynieryjno-lotniczego Wojsk OPK zakończył się sukcesem sierż. Ryszarda KAMIŃSKIEGO.

W kwietniu medal pamiątkowy "Za Zasługi dla Wojsk OPK" otrzymuje ppłk. pil. Jacek TUTEJA - zastępca ds. szkol. dowódcy 26 plm.

W czerwcu wyróżnienia z okazji Dnia Przodownika od Dowódcy Korpusu nadaniem tytułu i srebrną odznaką Wzorowy Dowódca otrzymują: ppor. Zbigniew PORYCKI, chor. szt. Zenon URBAŃSKI, chor. Andrzej SUGAJSKI i st. sierż. Czesław LABIŚ z 26 plm.

W sierpniu w przededniu Święta Ludowego Lotnictwa Polskiego płk dypl. pil. Czesław BIL osiągnął ogólny nalot 4.000 godzin na 18 typach samolotów w czasie 35 lat służby. Z tej okazji dowódca korpusu wyróżnił jubilata nagrodą rzeczową.

W listopadzie 1984 roku medal "Za Zasługi dla Wojsk OPK" otrzymuje dowódca eskadry technicznej por. inż. Ryszard OSIOWY. Ta sama eskadra w kwietniu 1985 roku zdobywa tytuł Mistrza Techniki Remontowej 2 Korpusu OPK.

W dniach od 14 do 17 maja 1985 r. w Pieniężnicy odbyły się zawody eliminacyjne plutonów fotograficznych 2 Korpusu OPK. Najlepszy w Korpusie okazał się pluton fotograficzny 26 plm OPK z d-cą chor. Zenonem DOBRZYŃSKIM, który zdobył PUCHAR PRZECHODNI Dowódcy 2 Korpusu OPK.

W dniu 20 lipca 1985 r. por. inż. pil. Władysław GŁODEK pilotując samolot MiG-21 bis, stwierdził brak zasilania (awaria prądnicy i rozładowanie akumulatora), przez co utracił łączność, przyrządy pilotażowo-nawigacyjne nie działały, nie mógł wypuście podwozia sposobem zasadniczym itp. Mimo tego, przy pomocy kolegi z pary, kpt. inż. pil Zbigniewa PRASZCZAŁKA (który posługując się sygnałami wzrokowymi doprowadził samoloty na lotniska), wylądował bezpiecznie ratując życie i samolot. Dowódca Korpusu za mistrzowskie opanowanie techniki pilotażu, zachowanie spokoju oraz podejmowanie właściwych decyzji w sytuacjach krytycznych wyróżnił mjr pil Edwarda STROIKA i por. pil. Władysława GŁODKA nagrodami pieniężnymi.

Z okazji 41 rocznicy Lotnictwa Polskiego w dniu 23 sierpnia 1985 r. Dowódca Korpusu za ofiarne służby i uzyskanie 1000 godzin nalotu na samolotach naddźwiękowych wyróżnił statuetką IKARA mjr pil. Zbigniewa FALKOWSKIEGO.

W okresie od 13.04-31.10.1985 jednostkę przebazowano do Pieniężnicy na lotnisko zapasowe, i w tym czasie remontowano nawierzchnię lotniska w Zegrzu Pomorskim.

Dowódca Korpusu gen. bryg. pil. Henryk PIETRZAK rozkazem z 11.04.1986 r. ustalił następujące zasady uzbrajania samolotów w wyższych stanach gotowości bojowej dla 26 plm w Zegrzu Pomorskim: MiG-21 bis: uzbrajać w: 2x R-13M i 2x R-3R oraz działka pokładowe GSz-23; Samoloty MiG-21UM – pociski 2x R-3S.

5 sierpnia w 26 plm sformowano szkolną kompanię samochodową z zadaniem szkolenia dowódców drużyn samochodowych od 1 września 1986r.

30.10.1986r. obowiązki dowódcy 26 plm zdał płk dypl. pil. Kazimierz MAŁECKI, a obowiązki objął z dniem 20 listopada ppłk dypl. pil. Wojciech GÓRSKI.

Od 23 maja do 7 czerwca 1987 z lotniska w 26 plm ćwiczono strzelania pociskami rakietowymi klasy powietrze-powietrze do bomb świetlnych na poligonie morskim USTKA piloci WAL na samolotach MIG-21 MF.

Od 22 czerwca do 4 lipca celem doskonalenia organizacji i przegotowania bojowego do prowadzenia działań bojowych na terytorium współdziałających stron dokonano wymiany eskadr lotniczych między 26 plm, a 2 plm 3 DOPK NAL z NRD. Ze strony Zegrza Pomorskiego w ćwiczeniu wzięło udział 80 ludzi, w tym 17 pilotów oraz 12 samolotów MIG-21 Bis i 2 MIG-21UM.

Od 29 do 30 września Szef wojsk Łączności i UL przeprowadził Zawody Łączności. W konkurencji telegrafistów: q grupie żołnierzy zawodowych zwyciężył st. chor. Krzysztof STAŃCZYK z JW5069.

W listopadzie 1988 roku Dowódca Korpusu w rozkazie szkoleniowym wyróżnił dyplomem eskadrę techniczną 26 plm d-ca kpt Zenon PIETRYKOWSKI, za uzyskanie bardzo dobrych rezultatów w działalności specjalistycznej.

W 1989r. w ramach restrukturyzacji Sił Zbrojnych rozwiązano m.in. 9 plm w Debrznie. 26 plm dnia 31.01.1989r. został przekazany do Wojsk Lotniczych z jednoczesną zmianą numeru na 9 plm. Jednostka w Zegrzu Pomorskim przejęła tradycje pułku z Debrzna.

Projektantem godła malowanego od sierpnia 1990r. na samolotach 9 plm był por. pil. Arkadiusz Pilch. Na pięciokącie umieszczona jest szachownica lotnicza, której górna krawędź tworzy zarys północnych granic Polski. W centralnej części umieszczony jest MiG-21 a poniżej rycerz na koniu, będący elementem herbu Koszalina. Godło jest malowane z lewej strony przedniej części kadłuba. W pierwszym okresie godło było malowane ręcznie, osobiście przez personel pułku. Później używano już szablonu.

5 marca 1989 roku obowiązki dowódcy 26 plm w Zegrzu Pomorskim zdał płk dypl. pil. Wojciech GÓRSKI. Pułkownik był ostatnim dowódcą pułku przed jego zmianą nazwy na 9 plm. Dowodzenie 9 plm w Debrznie objął w dniu 19 lutego ppłk dypl. mgr pil. Zbigniew BIELEWICZ. W dniu 5 marca odbyło się formalne przekazanie i przyjęcie dowodzenia 9 plm już w Zegrzu Pomorskim, w ugrupowaniu 4 DLM.

Od 21 maja do 3 czerwca 1990 roku piloci węgierscy ćwiczyli strzelania do celów morskich na poligonie w Ustce. Korzystali z lotniska w Zegrzu Pomorskim, na którym stacjonowało 12 sztuk MiG-21 bis.

1 lipca 1990 roku nastąpiło połączenie Wojsk Lotniczych z Wojskami Obrony Powietrznej Kraju tworząc jeden rodzaj wojsk Sił Zbrojnych Wojska Lotnicze i Obrony Powietrznej. Natomiast 28 września zgodnie z zarządzeniem Szefa Sztabu WLOP rozformowano 4 DLM i do dnia 10.10.1990r. przyjęto do 2 Korpusu OPK 9 plm z Zegrza Pomorskiego.

Struktura organizacyjna jednostki:


  • Dowództwo
    • Stanowisko Dowodzenia
    • Sztab

    • 1. eskadra lotnictwa myśliwskiego
      • 1.1. klucz eksploatacji płatowca i silnika
      • 1.2. klucz eksploatacji płatowca i silnika
      • 1.3. klucz eksploatacji płatowca i silnika
      • - klucz Urządzeń Radioelektronicznych (URE)
      • - klucz osprzętu lotniczego
      • - klucz uzbrojenia lotniczego


      •                            naszywka klucza technicznego 9 plm


    • 2. eskadra lotnictwa myśliwskiego
      • 2.1. klucz eksploatacji płatowca i silnika
      • 2.2. klucz eksploatacji płatowca i silnika
      • 2.3. klucz eksploatacji płatowca i silnika
      • - klucz Urządzeń Radioelektronicznych (URE)
      • - klucz osprzętu lotniczego
      • - klucz uzbrojenia lotniczego

      • Skład osobowy eskadry w latach 80-tych:

      Dowódca: ppłk. Zbigniew Sachadyn (Bąbel)

      Piloci: mjr Zbigniew Falkowski (Falkon), kpt. Witold Kaczmarczyk, kpt. Jacek Choroszyński, kpt. Kazimierz Kruk, kpt. Jan Kozyra, kpt. Andrzej Jagiełło, kpt. Janusz Niewiadomy, ppłk. Zbigniew Brzezicki, kpt. Zbigniew Wojtan, kpt. Korulczyk, por. Głąbski (Grzybek), por. Sęk, por. Jan Wosik, kpt. Hajduczenia.

      Pierwsi piloci prosto po Dęblinie do szkolenia na "szybkich": ppor. Głodek, Prus, Behounek, Kałkowski, Mociun, Kozłowski, Kościk, Jakubiak, Smuś, Włodarczyk, Drąg.

      Drugi "nabór": ppor. Kałuża, Mikołajczyk, por. Ryszard Duro, Małachowski, Zimiński, Drewniak, Świerczyński.

      Piloci dowództwa: d-ca pułku płk. Bogusław Wasilewski, ppłk. Kazimierz Małecki, ppłk. Górski, ppłk. Tuteja, ppłk. Betlej, ppłk. Motoła

      Personel techniczny II eskadry lotniczej: inżynier eskadry mjr. Ryszard Jurgielaniec (Alocha)

      I klucz eksploatacji płatowca i silnika: dowódca klucza kpt. Jan Mazur (Junek), techniczny klucza chor. Tadeusz Szczepocki (Szawul), technicy samolotu chorążowie: Tadeusz Domański, Zbigniew Janecki (Bysinek), Jerzy Szukała, Andrzej Rybiński (Ryba), Stanisław Ziobro, Zbigniew Sipak (Długi).

      II klucz eksploatacji płatowca i silnika: dowódca klucza por. Tadeusz Kuliński, techniczny klucza chor. Bolesław Burak, technicy samolotu chor. Andrzej Chmielewski (Kaczor), Krzysztof Maliszewski (Malicha), Marian Pazdro, Marian Olender, Ryszard Jędrzejczyk, Bogdan Piórkowski (Piórek), Stanisław Rakowiecki (Hos).

      III klucz eksploatacji płatowca i silnika: dowódca klucza chor. Denes (Benek), technik klucza chor. Antoni Zacierka (Łysy), technicy samolotu: sierż. Marian Strzelec, sierż. Jan Szymczyk, sierż. Jerzy Kitłowski (Kicia), chor. Marian Brudecki, chor. Ryszard Bielecki, chor. Lucjan Olszewski, chor. Henryk Matel

      Klucz URE: dowódca klucza ppor. Zbigniew Czarnywojtek (Czarny), chor. Grzegorz Patrzykowski, chor. Marian Jaskuła, sierż. Ryszard Oruba, plut. Zbigniew Nizioł (Paproch).

      Klucz uzbrojenia: dowódca klucza ppor. Krzysztof Nowakowski (Fiury), plut. Bogdan Wójcik, plut. Ryszard Tomsa, chor. Robert Joński, chor. Jan Mazurkiewicz

      Klucz osprzętu: dowódca klucza ppor. Aleksander Staszczyk, chor. Dariusz Lizakowski (Lizak), chor. Zbigniew Soból, chor. Wojciech Bryling, sierż. Zdzisław Płóciennik (Korbolek)

      Klucz "wolnomotorny": dowódca klucza por. Czechowski (pilot An-2), chor. Balcerek (pilot An-2), sierż. Karol Paul (technik An-2), chor. Bogdan Przybyła (pilot Mi-2), sierż. Tadeusz Burkiet (technik Mi-2), sierż. Mieczysław Łępa (chyba obsługiwał Wilgę później An-2), plut. Ryszard Dłoniak (Iskra)

    • 3. eskadra techniczna
      • Służba Inżynieryjno-Lotniskowa (SIL)
      • Sekcja Przechowywania i Elaboracji Rakiet (SPiER)
      • klucz remontu płatowca i silnika
      • klucz remontu osprzętu
      • klucz remontu Urządzeń Radioelektronicznych
      • klucz remontu uzbrojenia

    • 4. batalion zaopatrzenia
      • kompania obsługi lotniska
      • kompania samochodowa
      • kompania ochrony

    • 5. batalion łączności i ubezpieczenia lotów
      • kompania łączności
      • kompania ubezpieczenia lotów
      • Węzeł Łączności

znak 9 PLM funkcjonujący po roku 1995 - przerysowany przez Roberta Urbańskiego2 czerwca 1991 roku stał się dla jednostki pamiętną datą. Na lotnisku w Zegrzu Pomorskim wylądował Papież Jan Paweł II. Tłumy żołnierzy i cywili w bardzo chłodną noc już dzień wcześniej, uczestniczą w czuwaniu i rozpoczętym rano spotkaniu z Janem Pawłem II. Wybudowano olbrzymi ołtarz, na którym Papież odprawił mszę z udziałem oficjali rządowych oraz tysięcy cywili i żołnierzy (zobacz zdjęcia w galerii Ciekawostki oraz wysłuchaj fragmentu przemówienia Jana Pawła II z Zegrza Pom.).

W marcu 1992 w ramach ustaleń Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, delegacja armii belgijskiej odwiedziła 9 plm w Zegrzu Pomorskim.

W dniach 26-27 maja 1994 r. odbyła się trzecia część Przeglądu Amatorskiej Twórczości Artystycznej WLOP – Festiwal Twórczości Dziecięcej w Gryficach, pod patronatem Stowarzyszenia Rodzina Wojskowa WLOP. W Festiwalu wziął udział i otrzymał nagrodę zespół IMPULS z Klubu Garnizonowego w Rosnowie.

W sierpniu 1994 roku piloci 2. KOP wykonywali zadania na drogowym odcinku lotniskowym. Ćwiczenia obserwował dowódca WLOP gen. dyw. pil. Jerzy Gotowała w obecności dowódcy Sił Powietrznych Szwecji gen. broni Larsa Erika Englunda. W ćwiczeniu brali udział piloci por. Leszek Małachowski i por. Robert Maj.

Nowy sztandar pułk otrzymał 14 marca 1995r. - ufundował go Społeczny Komitet Ufundowania Sztandaru, któremu przewodniczył Franciszek Klim. Rodzicami chrzestnymi sztandaru byli: Bogumiła Betlej oraz ppłk rez. Jacek Tuteja.

Po przystąpieniu Polski do NATO, w ramach dopasowywania struktur wojskowych, z pułku wydzielono 9. Eskadrę Lotnictwa Taktycznego i 24. Bazę Lotniczą. Wtedy pozostało już tylko 400 żołnierzy i 200 pracowników cywilnych. Wszyscy stracili pracę 27 listopada 2002 roku. W jednostce pozostało tylko kilkunastu pracowników zabezpieczających cały teren jednostki.

W dniu 28.08.2010r. z okazji Dnia Lotnictwa po 8 latach starań, odsłonięto w Rosnowie pomnik MiG-a 21 upamiętniający żołnierzy i pracowników cywilnych wykonujących swoje obowiązki w jednostce. W ciągu kolejnych lat na terenie lotniska działał Aeroklub Koszaliński oraz dyżurowało Lotnicze Pogotowie Ratunkowe. Ostatecznie w roku 2020 Aeroklub Koszaliński musiał opuścić teren lotniska w Zegrzu Pomorskim.

Dowódcy i pełniący obowiązki dowódcy jednostki:



godła eskadr i kluczy 9 plm narysowane przez Roberta Urbańskiego



Istniejąca infrastruktura lotniska w Zegrzu Pomorskim:
  • droga startowa betonowa, o długości 2500 m i szerokości 60 m
  • kompleks lotniskowy składa się w większości z działek zabudowanych obiektami parterowymi, które wspomagają funkcje działalności lotniskowej (wieża kontroli lotów, hangar techniczny, schrony dla samolotów, budynki techniczno-eksploatacyjne, strażnica p.poż)
  • zabezpieczenie logistyczne lotniska stanowią zabudowania takie jak: budynki magazynowe, garażowe, gospodarcze i koszarowe

W skład nieruchomości wchodzą:
  • 46 działek o łącznej powierzchni 399,75 ha
  • 116 budynków o łącznej powierzchni 47.541 m2 o charakterze magazynowo-hangarowym, koszarowym, garażowym, gospodarczym i wielofunkcyjnym
  • główna droga startowa o wymiarach 2500 x 60 m
  • drogi kołowania o łącznej powierzchni 32.353 m2
  • bocznica kolejowa wąskotorowa o długości 3293 m


    • W roku 2023 zgodnie z planami rozwoju Sił Zbrojnych RP, podjęto decyzję o przeznaczeniu terenu jednostki w ramach realizacji II fazy planu "Wisła" (obrona przeciwlotnicza i przeciwrakietowa Polski) na rozmieszczenie na nim: jednego z dwóch nowych dywizjonów Morskiej Jednostki Rakietowej - wyposażonego m.in. w wyrzutnie rakietowe HOMAR-K; bazy bezzałogowych statków powietrznych (BSP), która ma się stać sercem tej jednostki pod nazwą Centrum Operacji Bezzałogowych; przeniesionych pododdziałów 8. Pułku Przeciwlotniczego z Koszalina - który stanie się operatorem dronów MQ-9B; dywizjonu szkoleniowego oraz składu środków bojowych. Nad całością bazy ma czuwać system radarowej kontroli rejonu lotniska (RKRL) DRAWA, który zastąpi istniejące jeszcze resztki radaru AVIA-W. Mówi się o liczebności żołnierzy stacjonujących na tym terenie w ilości ok. 2,5 tysiąca. Ocenia się, że koszt przeprowadzenia modernizacji istniejącej infrastruktury, prawdopodobnie przekroczy 1 mld złotych.

    O samej lokalizacji opinia publiczna dowiedziała się dopiero po wystosowaniu zapytania, które złożył senator ziemi koszalińskiej Stanisław Gawłowski w trakcie 18. posiedzenia Senatu w dniu 31.07.2024r. W odpowiedzi Wiceminister Obrony Narodowej Paweł Bejda poinformował parlamentarzystów o dalszych losach jednostki w Zegrzu Pomorskim. Zakłada się uzyskanie pełnej zdolności bojowej nowych jednostek do roku 2030-2032.



    źródło m.in.: prezentacja Mirosława Brzezińskiego, strona 2 KOP
    rysunki, dopisy, uzupełnienia i korekty: Zbyszek Sipak, Robert Urbański



    Artykuł o pilocie Zbigniewie Wojtanie, który miał zostać kosmonautą
    Zapis czatu z Jerzym Gotowałą z serwisu gazeta.pl
    Archiwalny artykuł z Wiraży o obchodach 50-lecia jednostki
    Spis Mig-ów 21 latających w jednostce w Zegrzu Pomorskim
    Artykuł o wizycie Jana Pawła II w Zegrzu Pomorskim
    Artykuł o obserwacjach UFO przez pilotów z Zegrza Pomorskiego
    Artykuł o ucieczce porucznika Zygmunta Gościniaka
    Artykuł o 283. kompanii radiotechnicznej z Darżewa
    Spis pilotów latających w jednostce w Zegrzu Pomorskim
    Spis poległych pilotów z Zegrza Pomorskiego


    Galeria lotniska i samolotów

    Galeria jednostki wojskowej